مطابق قانون مدنی ، شخصی که محجور یعنی صغیر ، سفیه یا مجنون است ، از تصرف در امور مالی و غیر مالی خود ممنوع است . به همین دلیل ، آنها تحت ولایت ولی خود یعنی پدر و جد پدری قرار دارند . اما از آنجا که ممکن است پدر و جد پدری هر دو فوت کرده باشند و کسی را هم به عنوان وصی تعیین نکرده باشند ، دادگاه برای اینکه امور شخص صغیر معطل نماند ، اقدام به تعیین قیم می کند . واضح است که شخص قیم از آن رو که نمایندگی از طفل در امور مالی و نگهداری از او را بر عهده دارد ، بایستی شرایطی داشته باشد ، مانند امانت . بنابراین ، در صورتی که این شخص صفات خود را از دست بدهد ، یا در صورت برخی مسائل دیگر ، ممکن است قیم عزل شود . بنابراین ، در قانون مدنی مواردی برای عزل قیم پیش بینی شده است که در ادامه به بررسی موارد عزل قیم می پردازیم .
موارد عزل قیم
قانون مدنی در ماده ۱۲۴۸ به بیان موارد عزل پرداخته است
- در صورتی که معلوم شود قیم فاقد صفت امانت بوده و یا این صفت را از دست بدهد .
- اگر قیم مرتکب جنایت و یا مرتکب یکی از امور زیر شده و به موجب حکم قطعی محکوم شود : سرقت ، خیانت در امانت ، کلاهبرداری ،اختلاس ، هتک ناموس ، منافیات عفت ، جنحه نسبت به اطفال
ورشکستگی به تقلب
- اگر قیم به علتی به غیر از علل فوق محکوم به حبس شود و بدین جهت نتواند امور مالی مولی علیه را اداره کند .
- اگر قیم ورشکسته اعلان شود .
- اگر عدم لیاقت یا توانایی قیم در اداره اموال مولی علیه معلوم شود .
- هرگاه معلوم شود که قیم عمدا مالی را که متعلق به شخص محجور بوده است را عمدا جزء دارایی او قید نکرده است و یا باعث شده آن مال قید نشود که در این صورت مسئول هرگونه ضرر و خسارتی خواهد بود که از این لحاظ ممکن است به مولی علیه وارد شود .
- در صورت وجود موجبات موجه ، دادستان می تواند از دادگاه مدنی خاص تقاضا کند که از قیم تضمیناتی راجع به اداره اموال مولی علیه بخواهد . هرگاه قیم برای تعیین نوع تضمین در دادگاه حاضر نشد ، از قیمومت عزل می شود .
- قیم باید سالی یک بار حساب تصدی خود را به مدعی العموم یا نماینده او بدهد . هرگاه ظرف یک ماه از تاریخ مطالبه مدعی العموم حساب را ندهد ، به تقاضای مدعی العموم معزول می شود .
نکته مهمی که در مورد عزل قیم وجود دارد این است که حکم عزل قیم یک حکم تاسیسی است و ناظر بر آینده می باشد . یعنی تاثیر حکم عزل قیم مربوط به اعمالی است که قیم از این به بعد می خواهد انجام بدهد . بنابراین پس از اینکه حکم عزل قیم صادر شد ، دیگر اعمالی که انجام می دهد صحیح نیستند ؛ اما اعمالی که قبل از حکم عزل انجام داده است صحیح و نافذ است .
انعزال قیم
علاوه بر مواردی که در قانون برای عزل قیم پیش بینی شده است ، در مواردی قیم منعزل می شود . بر اساس ماده 1249 قانون مدنی ، این بار اگر خود شخص قیم مجنون یا دیوانه بشود و یا فاقد رشد شود ، قیم منعزل می شود . تفاوتی که عزل قیم با منعزل شدن قیم دارد این است که منعزل شدن در صورت وجود شرایطی که گفته شد ، به خودی خود حاصل می شود . لذا نیازمند حکم دادگاه نیست . بنابراین ، حکم انعزال قیم یک حکم اعلامی است . بر این اساس ، از زمانی که شخص قیم محجور یا دیوانه شود ، بدون نیاز به حکم دادگاه منعزل می شود فلذا اعمالی که در فاصله محجور شدن و دریافت حکم انعزال انجام داده است ،باطل خواهد بود.
درخواست مشاوره دارید؟اینجا کلیک کنید.
مشکلات حقوقی خود را به ما بسپارید.
مشاوره
وکالت
تنظیم قراردادهای خرید و فروش
نظارت بر قرار دادهای حقوقی و مالی
پیگیری پرونده های حقوقی شما
و هر گونه سوال حقوقی شما را پاسخ خواهیم داد.
با مجموعه ای از کارشناسان وهمکاران با تجربه که سالها در این زمینه خدمتگذار مردم بوده اند در خدمت همشهریان و مردم عزیزهستیم.
با آگاهی از قوانین شما نیز مشاور حقوقی شوید.
جهت ثبت درخواست مشاوره (حضوری و غیر حضوری) به آدرس زیر مراجعه نمایید:
http://vakiljamoor.com/Advice/Consulting/SubmitRequest
حسن جمور( وکیل پایه یک دادگستری)
09123630941- 02165520134-02165520285